FISHESFISHING :: เหยื่อปลอม|ตกปลา|ปลาน้ำจืด | คลิปตกปลา | รอกตกปลา
ปลาน้ำจืดของไทย ปลาไทย ปลาแม่น้ำ, สำรวจปลาน้ำจืดของไทย และ แหล่งน้ำต่างๆ > ปลาไทย|ปลาตะพัด (Scleropages formosus)

ปลาไทย|ปลาตะพัด (Scleropages formosus)

ปลาตะพัด Scleropages formosus สุดยอดปลาสวยงามของไทย

ปลาตะพัด Scleropages-formosus

ด้วยความสง่างาม และรูปร่างที่เป็นเอกลักษณ์ ปลาตะพัดหรือปลามังกร จึงได้ชื่อว่าเป็น “สุดยอดปลาสวยงาม” ที่ได้รับความนิยมอย่างสูงสุด และเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก

ปลาตะพัด Scleropages-formosus2

ปลาชนิดนี้ ถูกจัดให้เป็นหนึ่งในปลาโบราณ ที่ยังคงมีรูปร่างและพฤติกรรมดั้งเดิมอยู่ พบครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ.1844 ในประเทศอินโดนีเซีย ถูกค้นพบเป็นทางการครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2474 ตามรายงานของสมิธที่ลำน้ำเขาสมิง จังหวัดตราด โดยระบุว่า ในขณะนั้น ปลาตะพัดเป็นปลาที่พบได้ทั่วไปในแม่น้ำลำคลองในภาคตะวันออก ขนาดโตเต็มที่ 1เมตร น้ำหนัก 7.2 กก.ไข่มีลักษณะสีส้มลูกกลมใหญ่ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ1.72 ฟักไข่ในปาก ในสมัยก่อนนิยมใช้ทำเป็นอาหาร เนื้อมีรสดี

สำหรับชื่อ “ตะพัด” (Scleropages formosus) เป็นชื่อที่เรียกกันใน ภาคตะวันออก แถบจังหวัดระยอง จันทบุรี และตราด แต่ในภาคใต้ จังหวัดสุราษฎร์ธานี จะเรียกปลาชนิดนี้ว่า “หางเข้”

scleropages-formosus1

ในปัจจุบัน สำหรับประเทศไทย คาดว่าปลาตะพัด เหลือเพียงบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองแสง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองยัน ซึ่งเป็นต้นแม่น้ำตาปี และบริเวณแม่น้ำ ที่อำเภอละงู จังหวัดสตูลเท่านั้น ส่วนทางภาคตะวันออกที่เคยชุกชุมในอดีต ไม่มีรายงานการพบอีกเลย

อีกที่หนึ่งที่เคยได้ชื่อว่ามีปลาตะพัดชุกชุมคือ บึงน้ำใส อำเภอรามัน จังหวัดยะลา ในอดีตเป็นแหล่งจับปลาตะพัดที่มีชื่อเสียงมาก จนมีชื่อปรากฏในคำขวัญประจำอำเภอ โดยชาวบ้านจะเรียกปลาชนิดนี้ว่า “กรือซอ” แต่จากการจับอย่างมากในอดีต ทำให้ในปัจจุบัน ปริมาณปลาตะพัดลดน้อยลงจนแทบจะสูญพันธุ์

ckoasaming-river

ปลาตะพัด อาศัยอยู่ในแม่น้ำที่มีสภาพใสสะอาด หากินใกล้ผิวน้ำ อาจกระโดดขึ้นฮุบแมลงหรือเหยื่อ ที่เกาะอยู่เหนือผิวน้ำได้สูง มีนิสัยค่อนข้างดุ ก้าวร้าว ขี้ตกใจ มักอาศัยอยู่ลำพังตัวเดียวหรือเป็นคู่ ถ้าอยู่เป็นฝูง ก็จะอยู่เป็นฝูงเล็ก ๆ ไม่เกิน 3-5 ตัว

พบได้ในทุกประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และปลาในแต่ละแหล่งน้ำจะมีสีสันแตกต่างหลากหลายกันออกไป (Variety) เชื่อว่าเกิดจากลักษณะทางพันธุกรรม และสภาพแวดล้อมที่อยู่ เช่น สีทอง สีแดง สีเงิน สีทองอ่อน เป็นต้น

scleropages-formosus3

ลูกปลาตะพัดขนาด 20 ซ.ม.

scleropages-formosus4

ปัจจุบัน ลูกปลาตะพัดยังคงถูกรวบรวมจากแหล่งน้ำในธรรมชาติ ถึงแม้ว่าจะมีการเพาะพันธุ์สำเร็จแล้วก็ตาม

ในประเทศไทย ปลาตะพัดเป็นสัตว์น้ำคุ้มครองตาม พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ปี 2535 อยู่ในบัญชีรายชื่อ CITE Appendix I

scleropages-formosus5

ปลาตะพัด ที่ยังพอเหลืออยู่ในแหล่งน้ำของประเทศเพื่อนบ้าน ยังเป็นที่นิยมของนักตกปลาซึ่งจัดว่าเป็นเกมฟิชอีกชนิดหนึ่งด้วยครับ

ส่วนบ้านเรา เมื่อประมาณ10ปีก่อน เคยมีรายงานนักตกปลา ตกได้ปลาตะพัดอยู่เหมือนกันครับ แต่มีเพียงแค่ตัวเดียวเท่านั้น เสียดายตั้งแต่ข่าวครั้งนั้น เราแทบจะไม่ได้เห็นปลาชนิดนี้กันอีกแล้วในธรรมชาติ….

ผมหวังว่า ข้อมูลที่ผมรวบรวมมานี้ จะทำให้ปลาตะพัดในธรรมชาติ ถูกคุกคามน้อยลงนะครับ เพราะแม้แต่ผมที่เป็นคนระยอง หนึ่งในแหล่งที่เคยมีปลาตะพัด แต่จนถึงวันนี้ ผมยังไม่ได้ข้อมูลอะไรจากปลาชนิดนี้อีกเลย….

นายกระแสน้ำ…